Pro-ana
sierpnia 18th
Pro-ana to ideologia promująca minimalistyczny sposób odżywiania i dążenie do osiągnięcia perfekcyjnej sylwetki. Myślą przewodnią społeczność pro-ana jest hasło Christophera Marlowe – „to, co mnie żywi, niszczy mnie”.
Ruch pro-ana bardzo dobrze funkcjonuje w Internecie. Zdjęcia wychudzonych modelek stają się źródłem inspiracji i wzorem do naśladowania. Na stronach pojawiają się rady, jak być idealną. Cielesność i wygląd w tej ideologii stają się niemal obiektami sakralnymi. Na stronach pro-ana istnieje nawet dekalog anorektyczki. Ale ciało anorektyczki nie wygląda na obiekt świętości. Wręcz przeciwnie – ideologia ekstremalnego odchudzania stworzona przez ruch pro-ana wydaje się być gwałtem na ludzkim ciele.
Pro-ana nakłania do destrukcyjnych zachowań – gloryfikuje anoreksję, która niesie ze sobą wiele negatywnych konsekwencji zdrowotnych i niejednokrotnie prowadzi do śmierci.
Dobroczynny optymizm
sierpnia 18th
Pangloss – bohater wolterowskiego Kandyda – głosił, że wszystko dzieje się najlepiej na tym najlepszym z możliwych światów. Jego postawa przesycona jest optymizmem.
Optymizm to trwała tendencja do interpretowania otaczającej rzeczywistości w kategoriach raczej pozytywnych, oczekiwanie, że przyszłość będzie kształtował się pomyślnie i korzystnie dla jednostki. Uodparnia nas na popadanie w stany depresyjne i powtórne przeżywanie własnych porażek. Udowodniono dobroczynny wpływ optymizmu – sprzyja on lepszemu funkcjonowaniu osób chorych na nowotwory, zwiększa aktywność układu odpornościowego, z kolei śmiech przyczynia się do namnażania komórek typu natura killers o działaniu immunologicznym.
Optymistyczne podejście do świata pozwala przezwyciężyć negatywne emocje, daje nadzieje i motywuje do działań. Bycie optymistą popłaca.
Stres
sierpnia 18th
Stres jest reakcją na wydarzenia codzienne, to skutek pojawiającego się dysonansu między rzeczywistością a naszymi oczekiwaniami. Stresogenne bywają wydarzenia zaskakujące i przekraczające zasoby jednostki.
Stres jest biologiczną odpowiedzią organizmu. Jego źródłem mogą być zarówno czynniki fizykalne, jak i psychologiczne. Osoba odczuwająca stres znajduje się w stanie pobudzenie, jej rytm serca i oddech ulegają przyspieszeniu, mięśnie i mózg stają się lepiej ukrwione, zwiększa się stężenie glukozy we krwi. Organizm zostaje przygotowany do szybkiego działania, które u zwierząt ma charakter walki lub ucieczki. Jednak nie tylko nasze ciało odpowiada na sytuacje stresowe, nadajemy jej też poznawcze, subiektywne znaczenie.
Człowiek podejmuje się wielu działań, mających na celu ograniczenie wpływu zagrażających bodźców. Ogół tych czynności nosi nazwę radzenie sobie ze stresem.
Sztuka stawiania granic
sierpnia 18th
Asertywność to pojęcie zajmujące wysoką pozycję w rankingu modnych słów. Często pojmowana jest jako umiejętność kategorycznego mówienia „nie”.
Cecha – asertywność – wiążę się jednak z uzasadnionym „nie”. Niezgoda jest wyrazem obrony własnych racji, przekonań. Asertywność to umiejętność stawiania jasnych i przejrzystych granic osobie, która próbuje ingerować w nasze życie. Posiada ją człowiek, który potrafi wyrażać własne zdanie, potrafi przyjąć zarówno konstruktywną krytykę, jak i pochwałę.
Asertywność wiąże się z umiejętnością rozwiązywania sytuacji konfliktowych, proponowania rozwiązań kompromisowych, bez wyrażania agresji i naruszanie praw drugiego człowieka.
Depresja młodzieńcza
sierpnia 18th
„Depresja bez depresji” – ten paradoksalny termin idealnie oddaje specyfikę zaburzeń nastroju wśród młodzieży.
Depresja nastolatków ma różne oblicza. Często obraz kliniczny depresji młodzieńczej jest diametralnie różny od potocznie rozumianej depresji. W wieku dorastania może ona objawiać się smutkiem, zahamowaniem, apatią, ale też rozdrażnieniem, lenistwem czy prowokacyjnym zachowaniem.
Wyróżniamy postać apatyczną depresji młodzieńczej. Nastolatek odczuwa egzystencjalną pustkę, popada w marazm. Depresja rezygnacyjna łączy się z brakiem wiary w siebie i przyszłość. Postać labilna wiąże się z niestabilnością nastroju, a w odmianie buntowniczej depresji młodzieńczej dominuje agresja i zachowania ryzykowne.
Depresja u młodzieży przybiera różne oblicza. Nastolatki przeżywają i okazują depresję inaczej niż dorośli, dlatego jej rozpoznanie to proces złożony.
Prokrastynacja
sierpnia 18th
„Syndrom studenta”, brak woli i motywacji, lenistwo – cechy te często wydają się stanowić integralną część osobowości niektórych ludzi. Psychologia katalog powyższych zachowań zdiagnozowała jako prokrastynację.
Prokrastynacja to zaburzenie polegające na patologicznym zwlekaniu i niezrealizowaniu zaplanowanych czynności. Ciągłe „odkładanie na jutro” dotyczy wielu dziedzin życia – najczęściej pojawia się już w okresie szkolnym i studenckim. Symptomem prokrastynacji jest unikanie podejmowania decyzji i trudność w wykonywaniu codziennych zadań. Postawa zwlekająca może pojawić się w przebiegu zaburzeń osobowości, zaburzeń depresyjnych czy ADHD.
Prokrastynator często jest osobą sparaliżowaną lękiem przed działaniem, które może przerodzić się w porażkę. Zwlekanie staje się sposobem na uniknięcie frustracji – lenistwo pełni rolę mechanizmu obronnego.
Metamorfozy miłości
sierpnia 18th
Miłość przybiera różne oblicza. W trakcie trwania relacji interpersonalnej przechodzi swoistą metamorfozę.
Bogdan Wojciszkę, profesor psychologii, uporządkował dynamikę miłości, dzieląc ją na następujące po sobie etapy. Pierwsza faza to zakochanie – intensywne zauroczenie. Kolejny etap, gdy już miłość zostaje odwzajemniona, obejmuje romantyczne początki, wypełniony jest poczuciem intymności i namiętności, które rodzą potrzebę silnego zaangażowania się. Związek taki zmienia swoją postać – staje się miłością dojrzałą, parę łączy zaufanie. Ludzie na tym etapie starają się zsynchronizować swoje cele i potrzeby, komunikują się ze sobą, wyrażają uczucia. Gdy zanika namiętność związek kompletny może przerodzić się w relację opartą na przyjaźni.
Miłość ma wiele znaczeń, można ją rozpatrywać na różnych płaszczyznach. Z punktu widzenia psychologii uczucia tego nie należy interpretować w kategorii stanu, ale traktować je jako proces.
Tanoreksja
sierpnia 18th
Opalona, brązowa skóra paradoksalnie kojarzy nam się ze zdrowiem, energią i witalnością. Tymczasem nadmierna ekspozycja ciała na słońce może, podobnie jak nikotyna i alkohol, prowadzić do groźnego uzależnienia.
Symptomy tego nałogu – tanoreksji – wydają się analogiczne do zniekształceń poznawczych występujących u anorektyczek – chora na anoreksje nigdy nie zobaczy w lustrze szczupłej kobiety, tanorektyczka wciąż będzie dostrzegała bladość i biel swojej skóry.
Mechanizm uzależnienia jest wzmacniany faktem, że ekspozycja na słońce uruchamia szereg procesów hormonalnych, prowadzących do wytwarzania hormonów szczęścia – endorfin.
Jednak negatywnych konsekwencji opalania jest znacznie więcej – przyspiesza ono proces starzenia się, powoduje pękanie naczynek i przebarwienia. Tanoreksja bywa także bezpośrednią przyczyną nowotworów skóry.
Depresja poporodowa u mężczyzn
sierpnia 18th
Depresja poporodowa kojarzy się z zaburzeniem typowo kobiecym. Jednak obniżenie nastroju, związane z pojawieniem się noworodka, dotyka średnio 10% ojców.
U mężczyzn depresja ma podłoże psychospołeczne. Zmiana stylu życia i przewartościowanie priorytetów oddziałuje na całą rodzinę. Małżonkowie mają mniej czasu na pielęgnowanie własnej relacji, często zamiera życie intymne, a cała uwaga matki jest skoncentrowana na noworodku. Zmienia się hierarchia rodziny, pojawia się stres związany z większym zapotrzebowaniem materialnym. Kiedy głowa rodziny popada w stan depresji, obalony zostaje mit o sile męskiej płci, co z kolei potęguje przygnębienie i pogarsza stan emocjonalny chorego.
Depresja występującą w okresie „tacierzyństwa” ma podobny do depresji poporodowej przebieg i obraz kliniczny, identyczne są również sposoby jej leczenia.
Depresja poporodowa
sierpnia 18th
Gdy na świat przychodzi nowa istota, a matka nie potrafi czerpać radości ze swojego macierzyństwa, może to być znakiem pojawienia się depresji poporodowej. Zmęczenie, bezsenność, wybuchy płaczu i złości to jedne z symptomów tej choroby.
Poporodowe zaburzenie nastroju jest diagnozowane u kobiet, u których smutek poporodowy – tzw. baby blues – utrzymuje się ponad 3 miesiące. U podłoża depresji poporodowej leży wiele przyczyn – zaburzenia hormonalne, zagrożenie lub patologiczny przebieg ciąży. Szczególnymi czynnikami ryzyka są traumatyczne wydarzenia mające miejsce w przeszłości, stres, zmiana w otoczeniu czy brak wsparcia ze strony ojca. Na depresję poporodową narażone bywają również matki adopcyjne, co stanowi argument za psychospołeczną etiologią depresji poporodowej.
Istnieje wiele sposobów leczenia zaburzeń postnatalnych – skuteczna jest psychoterapia, farmakoterapia oraz uczestnictwo w grupach wsparcia.